Dấu xưa con gái An Vinh

Dấu xưa con gái An Vinh

Thành ngữ "Trai An Thái Gái An Vinh" "Roi Thuận Truyền quyền An Vinh"... vẫn còn nhiều người biết. Nhưng khi tìm gặp những người con gái An Vinh (Tây Vinh-Tây Sơn) giỏi võ chúng tôi chỉ gặp được những... lão bà.

Ở tuổi 78 nhưng bà Sự trông trẻ khỏe minh mẫn lắm. Có lẽ nhờ căn cốt rèn luyện tốt nên đến giờ động tác vẫn còn linh hoạt. Ảnh: Sao Ly

* "Của tin còn lại chút này"
Nghe tôi hỏi đôi mắt già nua của ông cụ Hồ Diêu (87 tuổi) hiện rõ sự ngạc nhiên pha lẫn thích thú: "Tìm đàn bà con gái xứ An Vinh biết võ à? Lớp trẻ tôi không rành còn muốn tìm bà già biết võ thì cứ đến nhà bà Cúc ở đội 1 và bà Hoàng Sự đội 4 chắc chắn không uổng công".
Tuổi 80 và căn bệnh thấp khớp làm bà Nguyễn Thị Cúc khòm lưng đi lại chậm chạp nặng nề. Nhìn bà bước chậm tôi không khỏi hồ nghi. Nỗi e ngại xóa tan khi bà trả lời câu hỏi của tôi "Ngày xưa bà từng học võ và biết đánh võ?" bằng cử chỉ gật đầu cái rụp: "Biết biết chớ". Nói về võ thần sắc dáng vẻ của bà khác hẳn.
Năm 15 tuổi bà Cúc bắt đầu được cha là ông Nguyễn Giao người cùng thời với Hương Kiểm Mỹ Cai Bảy nổi tiếng dạy võ. Nhà ông Giao xưa vốn thuộc xóm An Khánh mặt trước nhìn ra sông Côn. Những đêm trăng sáng lớp lớp võ sinh của các lò võ Hương Kiểm Mỹ Cai Bảy Nguyễn Giao... xếp hàng tập võ kín cả mé sông. Thế hệ bà Nguyễn Thị Cúc Trần Thị Dùa (bạn tập võ cùng thời với bà Cúc nay đã mất) Nguyễn Thị Tùng (con gái Hương Kiểm Mỹ) cũng say mê tập. Bà kể: "Cha tôi hay bảo thời buổi loạn lạc con gái biết chút ít võ nghệ để hộ thân chứ giỏi võ quá như bà Tám Cảng lại khó lấy chồng. Bởi vậy ông chỉ dạy tôi mấy bài cơ bản".
Trong ký ức bà hình ảnh những đêm võ đài vừa biểu diễn cho bà con xem vừa để cấp trên đánh giá tình hình tập luyện nhân kết thúc khóa huấn luyện dân quân còn tươi nguyên. Võ đài được dựng dưới những tán cây rậm rạp để tránh máy bay. Bà đại diện cho đơn vị An Vinh tóc bới cao mặc bộ đồ vải ta may kiểu bà ba quần rút ống thượng đài múa bài kiếm 12 đạt giải Nhất được thưởng tới 250 đồng.
Bà Hoàng Sự tên thật là Phan Thị Bốn. So với bà Cúc ở tuổi 78 nhưng bà Sự trông trẻ khỏe minh mẫn hơn. Vốn là nữ dân quân "vàng mười" không chỉ biết võ bà Sự còn am tường ca dao tục ngữ ngâm thơ hô bài chòi rất hay. Tài võ của bà Sự thể hiện rõ nhất ở bài kiếm 12. Trong những lần dự họp Hội Người cao tuổi ở thôn xã huyện phần văn nghệ ít khi thiếu mặt bà Sự và sau hô bài chòi vẫn là màn múa võ. Có lẽ nhờ căn cốt rèn luyện tốt nên đến giờ động tác của bà còn linh hoạt lắm.
* Sẽ không còn "gái An Vinh"?

Trong một góc sân mát bà Cúc biểu diễn bài "Thảo tay". Bàn tay gầy gò của bà vẫn còn đủ sức tung cú đấm nhanh gọn ghẽ. "Lên đài" đôi mắt bà thôi không mờ đục trong một lúc mà sáng bừng cương nghị. Người con gái đứng sau lưng luôn miệng nhắc: "Nhẹ nhẹ thôi nghe mẹ". Vài động tác đầu bà còn ngượng nghịu liếc nhìn khách nhìn con gái phút sau bà dường như quên sự hiện diện của hai chúng tôi. Trước sự can thiệp dứt khoát của con gái và cũng thấm mệt bà đành nhượng bộ. Bà Hoàng Sự sức khỏe khá hơn múa trọn vẹn bài kiếm 12 xem chừng còn "thòm thèm" bà di di đôi gót chân ứ ự ừ ư một hơi hát bộ.
Tôi tìm đến nhà võ sư Trần Dần cách nhà bà Cúc không xa mong được chứng kiến thế hệ "gái An Vinh" hôm nay đi quyền. Võ sư trầm ngâm: "Chính tôi cũng thấy lạ từ sau huyền thoại bà Tám Cảng con gái An Vinh không còn mấy ai mặn mà chuyện võ nghệ. Trong số vận động viên võ của địa phương không thấy cái tên nào nổi trội. Thế hệ nữ dân quân trong chiến tranh biết võ phần nhiều đã mất trong làng vỏn vẹn bà Cúc và bà Sự còn nhớ chút ít. Lớp phụ nữ trung niên cũng không ai biết phụ nữ trẻ lo làm kinh tế lớp nhỏ lo chuyện học hành. Phong trào học võ chỉ còn ở lớp học sinh chủ yếu biết đến mức chỉ để tăng cường sức khỏe thôi. Tôi e dần dà cái tiếng "gái An Vinh" có lẽ rồi cũng mất".

Nguồn: Diễn đàn sinh viên Bình Định online

tinhkhucquynhon

Đến Trần Viết Dũng

Cám ơn những thông tin đã làm cho entry này phong phú hơn.
Chúc vui.

tinhkhucquynhon

Gửi Hoàng Tuấn

Nếu tất cả còn giử được theo thời gian thì vui biết mấy.
Chúc HT luôn vui.

tranvietdung

gái An Vinh

Qua TKQN xin gửi đến Sao Ly lời cảm mến của người đọc. Huyền thoại bà Tám Cảng An Vinh đầu thế kỷ còn đấy. Đi xem tuồng rạch hai tay làm đám trai làng dạt hai bên để tiến vào gần sân khấu. Bà Hoàng Sự bà Nguyễn Thị Cúc là những "phiên bản" của Bà Tám Cảng. Võ sư Trần Dần bi quan là lớp trẻ giờ ở An Vinh không còn luyện võ! Không sao báu vật vẫn còn giữ ở Bảo Tàng Quang Trung mà. Con gái Bình Định vẫn còn múa kiếm quyền Ngọc Trản roi Thái Sơn... Không tin mời đến võ đường Phan Thọ hoặc võ đường họ Hồ Thuận Truyền thử xem.
Tham khảo bài thơ của Trần Viết Dũng:

GÁI BÌNH ĐỊNH

Thoạt nghe đã hoảng hồn tôi
"Con gái Bình Định bỏ roi đi quyền"
Mà em đi đứng ngoan hiền
Mà em ăn nói ngầm duyên ước thề
Rượu nồng Bàu Đá hết chê
Tôi nhắp một chút đến giờ còn say
Nhỏ nhoi một trái ớt bay
Tôi cắn một miếng còn cay suốt đời
Mang mang câu hát hời...hời
Buồn lên tháp cổ giữa trời hoàng hôn
Xưa nghe tôi vội hoảng hồn
Quyền roi là những tiếng đồn vậy thôi
Giờ tôi lại ước ao tôi
Làm sao được đứng được ngồi cùng em.

hoangtuan

Phong trào học võ chỉ còn ở lớp học sinh chủ yếu biết đến mức chỉ để tăng cường sức khỏe thôi. Tôi e dần dà cái tiếng "gái An Vinh" có lẽ rồi cũng mất".
...
cảm ơn TKQN đã đưa một bài viết về "con gái Bình Định" một thời
Cảm ơn một bài viết có trách nhiệm của nhà báo Saoly